Czym jest jaskra

Jaskra (łac. glaucoma) jest chorobą nieodwracalną i nieleczona prowadzi do pogorszenia lub utraty wzroku. Charakteryzuje się stopniowym, pogłębiającym się uszkodzeniem siatkówkowych włókien nerwowych powodującym zmiany tarczy nerwu wzrokowego oraz ubytki w polu widzenia określanym jako neuropatia jaskrowa. Główną przyczyną wady wzroku w jaskrze jest nadmierny wzrost ciśnienia wewnątrz gałki ocznej.

Wyróżnia się kilka rodzajów jaskry, które można podzielić na dwie główne grupy pierwotną i wtórną. Pierwsza uwarunkowana jest genetycznie o nie do końca poznanej etiologii. Jest najczęściej występującą formą schorzenia, u około 2% osób po 35-40 roku życia. Dotyczy obu oczu i przebiega w zasadzie bezobjawowo, dając oznaki dopiero po kilku latach trwania, tzw. jaskra starcza. W zaawansowanym stadium wyraźne są ubytki w polu widzenia, powstałe z powodu zaniku włókien nerwu wzrokowego. W tym rodzaju choroby oczu ciśnienie gałki ocznej często jest normalne, a nawet niskie. Jaskra wtórna dotyczy przeważnie jednego oka, a spowodowana może być przez np. przewlekłe schorzenie gałki ocznej, uraz, stan zapalny, zabiegi chirurgiczne. O klasyfikacji klinicznej jaskry pierwotnej i wtórnej decyduje budowa kąta komory przedniej oka tzw. kąt przesączania. Może on być szeroki i otwarty lub wąski, zamykający się. Każdy typ różni się od siebie objawami i tempem rozwoju. Wspomnieć należy również o jaskrze wrodzonej, spotykanej u noworodków i małych dzieci, ale również tzw. młodzieńczej. Mając świadomość, że nie prawdą jest, iż glaukoma atakuje wyłącznie ludzi dorosłych powinniśmy uważnie przyglądać się swoim dzieciom.

Ostry atak jaskry pojawia się niespodziewanie z powodu nagłego zamknięcia kąta przesączania. Następuje zatrzymanie odpływu cieczy wodnistej. Szybko wzrasta ciśnienie śródgałkowe, osiągając nawet 60 mm Hg. Pojawiają się charakterystyczne tęczowe koła wokół punktów świetlnych, silny ból oka i głowy, towarzyszą temu nudności i wymioty oraz podwyższona temperatura ciała. Wymaga szybkiej reakcji okulistycznej ponieważ grozi nieodwracalną utratą wzroku.